Depressie en MiddelengebruikDepressie en problematisch middelengebruik komen veel samen voor. Volgens onderzoek voldoet één op de vier mensen met een depressie tevens aan de criteria voor middelenmisbruik en/of - afhankelijkheid. De diagnose is vaak moeilijk te stellen en worden vaak als twee aparte diagnoses gezien. De samenhang kan twee kanten uit gaan: depressiviteit als gevolg van het gebruik of misbruik van middelen (een middelengeïnduceerde depressie), of juist middelengebruik als reactie op de depressiviteit (een zogenaamde primaire depressie). De sterkste samenhang wordt gezien voor depressie, en dan met name de bipolaire stoornis, en amfetaminemisbruik. Alcoholafhankelijkheid gaat in het algemeen aan de depressie vooraf, bij opiaten wordt juist veelal het omgekeerde patroon gezien (Emmelkamp e.a., 2007). Stemmingsstoornissen, zoals depressie en angst, zijn regelmatig het gevolg van middelenmisbruik, zoals drugs, alcohol of geneesmiddelen. Vaak duurt het enige tijd voordat bemerkt wordt dat regelmatig blowen of drinken niet zo goed zijn voor de geest. De klachten sluipen er langzaam in. Op een gegeven moment merk je dat je je lusteloos en somber voelt, dat je nergens meer zin in hebt en dat je je passief gaat gedragen. Dit hoeft niet bij iedere gebruiker zo te zijn, maar dit gevaar is wel aanwezig wanneer je te veel drinkt of blowt. Ook is het mogelijk dat de stemmingsstoornis al latent (op de achtergrond) aanwezig is, en juist door (overmatig) middelengebruik 'getriggert' wordt en tot uiting komt. Het gebruik van middelen kan ook een reactie op de depressie zijn. Alcohol of drugs worden dan gebruikt als vorm van 'zelfmedicatie'. Juist door te drinken of te blowen hoef je dan de depressie even niet te voelen. Andere vormen van zelfmedicatie die vaker gezien worden is het overmatig gamen of gokken. Als gevaar van deze zelfmedicatie bestaat de mogelijkheid dat de alcohol of drugs voortdurend als steun gezien gaan worden en een manier om de vervelende gevoelens uit de weg te gaan. Op die manier ontstaat er een afhankelijkheid aan het middel met bijbehorende gevolgen. In het belang van de behandeling wordt er onderscheid gemaakt tussen deze twee vormen van depressie. Indien een depressie middelengeïnduceerd is, moet eerst het middelengebruik als probleem aangepakt worden en ten tweede de depressie. Een grote studie in Amerika heeft laten zien dat 23% van de patiënten met verslavingsproblematiek een depressie heeft en 18% van de mensen met een depressie ook te kampen heeft met middelenmisbruik. Tevens is aangetoond dat de aanwezigheid van alcoholafhankelijkheid de behandeling van depressie een stuk moeilijker maakt en de kans op herstel verkleind. Indien middelenmisbruik als primair probleem wordt gezien, dient dit dus eerst in een daarvoor gespecialiseerde instelling behandeld te worden, alvorens een behandeling bij de GGZ Groep voor de depressie te kunnen starten. 
|
||
