Depressie-emoties    

Bij depressie is de opvallendste emotie: PIJN (zoals beschreven onder depressiepijn) of verdriet. Of alle emotie is zodanig geblokkeerd dat iemand niets meer voelt.

Van de EFT, Emotion Focused Therapy (die ook verderop wordt besproken onder psychotherapiëen) leren wij dat onder dat verdriet meer schuilt. Met het onderliggende materiaal werken is een focus van de EFT.

Iemand met een depressie is meestal zowel bezig met 'self oriented themes' als 'other oriented themes'.

Als zelf-georiënteerde thema's komen naar voren:

  • zelfkritiek
  • dichtklappen ('shutdown')
  • geen richting meer weten
  • wanhoop

Als op anderen-georiënteerde thema's komen naar voren:

  • afwijzing
  • isolatie/eenzaamheid
  • verlies
  • anderen de schuld geven

92% van de onderzochte mensen bleek een combinatie te hebben van een of meerdere zelf-georiënteerde thema's tezamen met op anderen georiënteerde thema's.

Een veel voorkomende combinatie is zelfkritiek met verlatingsangst en angst voor afwijzing.

Bovengenoemde gevoelens wordt bij EFT doorgewerkt. De depressiegevoelens hebben nl. invloed op de activiteit van iemand.

Mechanisme dat tot apathie leidt

Gepercipieerd verlies/mislukking

leidt tot

verdriet en teleurstelling.

Dit leidt weer tot

verkeerde associaties en aanpassingen en angst/schaamte, in de trant van:

'Ik kan niet overleven'
'Ik ben zwak'
'Ik ben waardeloos'

Hetgeen weer leidt tot verkeerde emoties

down en wanhopig.

Dat leidt tot:

weinig energie, weinig ondernemen....en dan de tegengedachte 'Ik zou iets moeten ondernemen'

en dat leidt tot een

nieuwe stimulus dan wel mislukking (laatste verergert alles weer). En bij mislukking: apathie die nog pijn doet ook.

Gevoelens

Het naar boven brengen van de emoties en het stimuleren de juiste dingen te ondernemen is de opdracht binnen de EFT (Emotion Focussed Therapy).

 

  

Depressie zelf is geen emotie. Onder een depressie gaan gevoelens schuil. Soms worden ze weggedrukt.

Vrouwen drukken vaak weg: boosheid....

en mannen drukken vaak weg: verdriet en kwetsbaarheden......

In onderzoek van Kagan (2003) kwam naar voren dat de volgende emoties speelden bij een depressie:

  • boosheid (66% van de gevallen)
  • schaamte of schuldig voelen (56%)
  • angst (50%)
  • verdriet (39%)

Onderstaand gaan wij op elk van deze vier gevoelens nader in.

1) Boosheid

Boosheid is bij depressie een reactie op frustratie en 'grensoverschrijding' of geweld in figuurlijke zin. Mannen onderdrukken vaak onbewust gevoelens van kwetsbaarheid - de frustratie vindt des te meer uitlaat in de vorm van boosheid.

2) Schaamte en schuld

Bij schaamte voel je dat je 'zelf' niet goed in orde is. Je accepteert jezelf niet zoals je bent. Je zou het liefst door de grond willen zakken. Je bent 'niet goed genoeg'.

Maatschappelijk gerichte schaamte komt neer op vernedering, zoals in het geval van verlies van een hoge positie.

Schuld heeft meer te maken met wat je wel of niet nagelaten hebt te doen.

3) Angst

Angst ontstaat gemakkelijke bij een onzeker en kwetsbaar zelf...dat chronisch wordt geactiveerd in intermenselijk contact.

De volgende angsten komen vaak voor:

  • angst voor afwijzing
  • 'dysfunctionele' kernangsten zoals dat de wereld slecht en angstaanjagend zou zijn
  • angst dat familiegeschiedenis-patronen zich herhalen (zoals kilte van vroeger)
  • angst voor verandering/angst dat verandering niet mogelijk is
  • angst voor verstopte gevoelens.

4) Verdriet

Depressie wordt vaak verward met verdriet, en bij een depressie is vaak een gevoel van verdriet aanwezig. Maar depressie is niet hetzelfde als verdriet! Depressie is geen gevoel maar een toestand. Het gevoel 'verdriet' kan er onderdeel van zijn.

Verdriet kan uiteenlopen van nostalgie tot regelrechte wanhoop.

Wat depressie en verdriet gemeen hebben is: verlies.

Bij veel klanten wordt depressie vooraf gegaan door een verlies van hoop, idealen, status of een relatie.

Vaak kwam er eerst verdriet, vervolgens de toestand depressie met de kenmerkende apathie.